Lan hồ điệp cấy mô là gì?

Lan hồ điệp cấy mô là phương pháp nhân giống hoa bằng cách nuôi cấy mô tế bào. Đây là cách giúp các cơ sở trồng lan có thể cho ra số lượng lan lớn với chất lượng ổn định, ít mang sâu bệnh, mang đặc tính di truyền tốt từ cây mẹ, đồng thời đem lại nguồn thu nhập cao. Vậy phương pháp này có ưu điểm gì nổi bật? Quy trình thực hiện ra sao? Hãy cùng Visitech tham khảo một số thông tin dưới đây nhé.

Lan hồ điệp cấy mô là gì?

Một số thông tin về lan hồ điệp

Lan hồ điệp còn có tên khoa học là Phalaenopsis, được mệnh danh là “nữ hoàng của các loài hoa” bởi vẻ đẹp dịu dàng, thuần khiết của chúng. Hoa của chúng khi nở sẽ tạo dáng hình tròn, gần như không có khe hở, cánh hoa đều chồng lên nhau trông rất đẹp mắt. Hoa lan hồ điệp có rất nhiều màu như trắng, hồng, tím, đỏ, vàng.

Cành hoa lan hồ điệp mọc ra từ nách lá thứ 3 hoặc thứ 4. Thông thường đối với cách giống hoa đơn chỉ cho ra một cành hoa, ngoài nếu được nuôi trồng trong điều kiện tốt có thể mọc ra 2-3 cành hoa.

Lá của lan hồ điệp to và dày, đối xứng nhau. Một cây lan trưởng thành có kích thước lớn lớn sẽ mọc từ 4 lá trở lên. Lá của chúng có thể màu xanh, hai mặt màu đỏ, mặt trên đốm hoặc mặt dưới đỏ.

Lan hồ điệp có xuất xứ từ Đông Nam Á, trên dãy Himalaya, các vùng núi Philippines hoặc những nơi có độ cao 200-400m. Vì thế nên chúng có thể sống và phát triển ở cả nơi có khí hậu nóng và lạnh. Sau này cây còn được nhân giống theo nhiều phương pháp nhân tạo nên thay đổi về màu sắc, kích thước phục vụ cho sở thích “chơi lan” khác nhau của người mua.

Khái niệm về lan hồ điệp cấy mô 

Hiện nay trên thị trường có hai loại lan hồ điệp đó là:

• Lan hồ điệp rừng: Là loại cây mọc tự nhiên trong rừng. Các bộ phận như thân, cành, lá của cây đều nhỏ và màu sắc không đa dạng. Bên cạnh đó, dòng hoa này lại rất dễ chăm sóc, không cần tỉ mỉ, cầu kỳ như những dòng hoa khác.
• Lan hồ điệp công nghiệp: Đây chính là dòng lan hồ điệp cấy mô được nhân giống vô tính bằng phương pháp nuôi cấy mô tế bào. Phương pháp này sử dụng các bộ phận của cây như lá, chóp rễ, cành hoa non, đốt của cuống hoa,…để sử dụng làm vật liệu ban đầu của quá trình nuôi cấy. Cách nhân giống này cho phép bạn có một số lượng lớn lan từ cây mẹ trong thời gian ngắn, trong đó đặc điểm, hình dáng của những cây này đều đồng nhất với nhau và đồng nhất với cây mẹ. Mặt khác, lan nuôi cấy mô hồ điệp còn sở hữu nhiều ưu điểm hơn so với cây giống.

Ưu điểm của lan hồ điệp cấy mô

Dưới đây là một số ưu điểm nổi bật của lan hồ điệp cấy mô so với lan hồ điệp trồng tự nhiên:

• Tuổi thọ cao hơn

Lan hồ điệp cấy mô có tuổi thọ lên tới 18 năm nếu được chăm sóc cẩn thận, tỉ mỉ. Trong khi đó, một chậu lan trồng tự nhiên chỉ sống lâu nhất là 10 năm.

• Hoa cấy mô cho thời gian tươi lâu

Do được cung cấp chất dinh dưỡng hợp lý trong quá trình nuôi cấy chăm sóc nên lan nuôi cấy mô hồ điệp có bông to, đẹp, cánh đều, đầy đặn.

• Lan hồ điệp cấy mô ít bị bệnh, sức đề kháng cao

Trong quá trình nuôi cấy, lan hồ điệp cấy mô được cung cấp các chất dinh dưỡng cần thiết, môi trường nuôi được vô trùng trong nhiệt độ phù hợp nên cây có khả năng chống chịu cao hơn, chống lại sâu bệnh tốt hơn. Bên cạnh đó, say khi mở chai giống, cây sẽ được làm quen với môi trường trong vườn ươm nên loại bỏ được B cây yếu, sâu mọt, úng thối trước khi được đem ra ngoài bán.

• Nhanh chóng ra hoa

Lan cấy mô do sự tác động của con người nên có thể đẩy nhanh quá trình ra hoa chỉ còn 8-9 tháng, trong đó với cây bình thường phải mất 12 tháng. Từ đó tiết kiệm chi phí, tăng khả năng cung ứng cho thị trường và thu hồi vốn nhanh cho các nhà vườn.

• Cho ra màu hoa đa dạng với số lượng lớn

Lan hồ điệp màu tím trắng tự nhiên không nhiều nhưng lại được nhiều khách hàng yêu thích. Nhờ có phương pháp nuôi cấy mô tế bào giúp nhân giống được nhiều màu hoa theo ý thích nên ai cũng có thể sở hữu cho mình một chậu hoa yêu thích.

Kỹ thuật nuôi cấy mô lan hồ điệp

Dưới đây là quy trình sản xuất lan hồ điệp cấy mô đúng kỹ thuật dành cho người mới bắt đầu.

Chọn mẫu và khử trùng mẫu

• Chọn mẫu từ ngồng hoa còn non, loại chưa nở hoa, có chứa mắt ngủ.
• Rửa sạch mẫu bằng nước sạch, dùng dao cắt mẫu thành từng đoạn, mỗi đoạn chứa 1 mắt ngủ.
• Tráng lại mẫu bằng nước cất rồi đưa vào khử trùng lần 1 bằng dung dịch HgCl2 0,1% trong thời gian 5 phút, tráng lại 4-5 lần bằng nước cất vô trùng, bóc bỏ phần lá bao bên ngoài để lộ ra mắt ngủ rồi khử trùng tiếp lần 2 cũng bằng dung dịch HgCl2 0,1% trong thời gian 1 phút.
• Sau khi khử trùng, rửa sạch mẫu rồi cắt bỏ phần mẫu bị tổn thương do hóa chất rồi dùng panh cấy các mẫu vào môi trường đã chuẩn bị sẵn, mỗi mẫu 1 bình.

Môi trường: VW+ 100 ml ND + 10g Đường + 2mg/lBA +0,3 mg/lKi

Nhân nhanh và tạo cây hoàn chỉnh

• Nhân nhanh từ gieo hạt: Hạt gieo sau 5-7 ngày bắt đầu nảy mầm, sau 20 ngày bắt đầu hình thành thể tiền chồi. Để thúc đẩy tiền chồi ở mẫu hình thành nhanh chóng, bạn cần phải bổ sung vào môi trường nuôi cây hợp chất cytokmin. Tùy vào giống lan và loại mẫu cấy mà sử dụng loại và nồng độ cylokinin khác nhau.
• Sau 1,5 tháng được cấy chuyển sang môi trường nhân nhanh: VW + 100ml/l Nước dừa+ 10g/l Đường + 30g/l Khoai tây + 30g/l Cà rốt +1g/l pep ton + 0,3 g/l Than hoạt tính + 6,5 g/l agar
• Sau 4-5 vòng cấy chuyển trên môi trường nhân nhanh sẽ tạo thành cây hoàn chỉnh với 4-5 lá, trọng lượng cây ≥3 g.

*Lưu ý: Nên sử dụng bình thủy tinh miệng rộng 110 có nắp đậy bằng cao su có màng trao đổi khí. Môi trường phòng cây lan hồ điệp cấy mô phải đảm bảo các tiêu chuẩn như:

• Nhiệt độ: 25± 2 độ C
• Ánh sáng: 2.500-3.000 lux
• Quang chu kỳ: 12-14 giờ chiếu sáng/24h

Đưa cây ra ngoài vườn ươm

• Trong kỹ thuật nuôi cấy mô hoa lan hồ điệp, khi đưa cây ra vườn ươm, cây phải đạt tiêu chuẩn có đủ thân, lá, rễ, không bị sâu bệnh, trọng lượng ≥ 3 g.
• Trước khi lấy cây ra khỏi bình nghiệm cần rửa sạch, được xử lý bằng thuốc trừ nấm Ridomil (nồng độ 3 g/lít) trong khoảng 3 phút.
• Sử dụng giá thể là rêu khô để trồng cây, lưu ý giá thể cần được xử lý bằng chế phẩm EM, nồng độ 1ml/lít nước ngâm 30 phút, sau đó vắt sạch.
• Quấn chặt giá thể quanh gốc cây rồi mới đưa cây vào bầu.

Cách trồng lan hồ điệp cấy mô cho cây khỏe mạnh, ít bệnh

Sau khi nắm rõ cách tạo ra lan hồ điệp cấy mô đúng kỹ thuật, để cây khỏe mạnh, không mang sâu bệnh thì bạn cần biết được cách trồng và chăm sóc cây.

Dụng cụ cần thiết

• Cấy móc.
• Dao cắt rễ, kéo cắt cành.
• Cây mũi nhọn để moi lỗ trồng.
• Các chậu chung.

Chất trồng

• Than bùn
• Vỏ thông
• Rêu khô (Dớn)

Những chất trồng cần được khử trùng ở nhiệt độ 121 độ C trong nồi hấp tiệt trùng trong vòng 40 phút. Đối với rêu khô cần được ngâm nước khoảng 1 tuần trước khi đưa vào nồi.

Bạn có thể trộn hỗn hợp chất trồng bằng nhiều nguyên liệu khác nhau theo các tỉ lệ như:

• 100% than
• Rêu khô xay nhuyễn, cát, than vụn tỉ lệ 1:2:1
• Rêu khô xay nhuyễn, cát, vỏ thông tỉ lệ 1:2:1
• Cát, vỏ thông tỉ lệ 1:3
• 100% cát

Do lan hồ điệp cấy mô đã quen với môi trường mát trong phòng thí nghiệm nên khi gặp khí hậu nóng ẩm của nước ra rất có thể sẽ bị bệnh. Vì vậy, cần có giai đoạn chuyển tiếp bằng cách chuyển cây từ chai cấy mô ra môi trường có nhiệt độ nhỏ hơn 25 độ C, độ ẩm không khí cao từ 80-90%, cường độ ánh sáng khoảng 5.000ml/m2. Nơi thích hợp nhất cho giai đoạn này đó là nhà kính.

Kỹ thuật tạo ra lan hồ điệp cấy mô bao gồm các bước sau:

Bước 1: Lấy một ít nước sạch bốc hơi hết clo, độ pH 5,2 bỏ vào chậu sạch, pha với một ít thuốc ngừa nấm nồng độ thấp Methan.

Bước 2: Gỡ bông ra khỏi cổ chai đựng cây con cấy mô, cho một ít nước vào chai lắc nhẹ rồi dùng que tách cây con ra môi trường thạch, đổ nhẹ cây lan vào chậu đựng nước.

Bước 3: Rửa sạch rễ bằng nước rồi cắt bỏ phần rễ hỏng, dập và đặt vào một cái rổ sạch chờ khô.

Bước 4: Khoét một lỗ vào chậu chung đã chuẩn bị chất trồng. Đặt lan vào rồi dùng ngon tay ấn nhẹ vào gốc sao cho chất trồng áp sát vào rễ.

Bước 5: Rửa sạch lại chậu, mỗi chậu chỉ cho một cây con vào rồi phun chất dinh dưỡng vừa đủ cho lan, vừa giúp cho cây tăng sức chống chịu mà giảm khả năng làm cây úng thối.

Bước 6: Đặt cây lan ở nơi râm mát, địa điểm thích hợp nhất là trong nhà kính, mỗi ngày tưới cây 2 lần và những lần khác chỉ tưới sàn. Đối với nơi trồng râm mát, ít nắng thì cần tưới ít nhất 4 lần/ngày và lần tưới cuối cùng phải trước 4h chiều. Nước tưới cho cây là nước được điều chỉnh độ PH và loại bỏ các chất hữu cơ sao cho phù hợp với từng loại lan.

Sau khi trồng và chăm sóc khoảng 1 tháng thì cây sẽ mọc rễ nhiều và có thể chuyển cây ra khỏi nhà kính.

Một số lưu ý khi chăm sóc lan hồ điệp cấy mô:

• Đảm bảo cường độ ánh sáng 3000 – 4000lux.
• Nhiệt độ 25-30 độ C, độ ẩm 65-85%
• Những ngày không tưới dinh dưỡng cho cây cần chú ý giữ ẩm cho cây, cứ 2-3 ngày lại tưới 1 lần bằng vòi phun tay.

Mua lan hồ điệp cấy mô ở đâu?

Địa chỉ mua hoa lan hồ điệp cấy mô ở đâu là vấn đề được nhiều khách hàng quan tâm. Bởi lẽ trên thị trường hiện nay có rất nhiều nơi bán với chất lượng và giá thành khác nhau. Mặt khác, giá trị của hoa lan hồ điệp cấy mô phụ thuộc vào thông tin của cây mẹ, tuy nhiên thông tin này có thể làm giả. Vì vậy bạn cần nghiên cứu kỹ về mức độ uy tín và review trước đó của địa chỉ mua.

Bạn có thể tìm mua cây tại các địa chỉ uy tín như:

• Trung tâm khoa học kỹ thuật
• Viện sinh học, trung tâm công nghệ sinh học và nuôi trồng.
• Các cơ sở nuôi cấy mô được cấp giấy phép.

Trên đây là những thông tin cơ bản về lan hồ điệp cấy mô do đội ngũ nuoicaymothucvat.com biên soạn, rất hy vọng những thông tin này sẽ có ích đối với bạn đọc.

Nếu có bất kỳ thắc mắc gì về các loại lan hồ điệp cấy mô, hãy liên hệ ngay với Visitech để cùng chúng tôi trao đổi và thảo luận nhé!