Hướng Dẫn Chi Tiết Nuôi Cấy Mô Khoai Lang Thành Công

Khoai lang được xem là một trong những loại lương thực quan trọng trên thế giới. Với đặc điểm có thời gian sinh trưởng ngắn, khả năng thích ứng rộng, phù hợp với nhiều vùng nên khoai lang được trồng ngày càng rộng rãi. Để tăng năng suất khi gieo vụ, nuôi cấy mô khoai lang đang trở thành giải pháp nhân giống tối ưu hàng đầu, giúp tạo ra các giống sạch bệnh, năng suất cao. Vậy quy trình nuôi cấy mô khoai lang thế nào? Cùng Visitech tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé! 

Xây dựng phòng thí nghiệm nuôi cấy mô khoai lang tốn nhiều chi phí không? 

Phòng thí nghiệm nuôi cấy mô là phòng được thiết kế để thực hiện các quá trình nuôi cấy mô thực vật. Nuôi cấy mô khoai lang là phương pháp hiện đại giúp nhân giống cây trồng nhanh chóng, đảm bảo cây giống sạch bệnh, cải thiện năng suất. Thông thường, một phòng nuôi cấy mô khoai lang hiệu quả với chi phí tối ưu, cần đáp ứng đầy đủ 4 khu vực chức năng: khử trùng, cấy mẫu, nuôi cấy và ra cây. 

• Khu vực khử trùng: Xử lý mẫu và dụng cụ trước khi đưa vào môi trường nuôi cấy.
• Khu vực cấy mẫu: Thực hiện thao tác cấy mô trong điều kiện vô trùng.
• Khu vực nuôi cấy: Cung cấp điều kiện lý tưởng để mô phát triển.
• Khu vực ra cây: Thích nghi cây con trước khi đưa ra môi trường tự nhiên

Dưới đây là danh sách thiết bị và vật tư cần thiết để thiết lập một phòng lab diện tích khoảng 15m² với chi phí hợp lý nhất.

>> Xem thêm: Nuôi cấy mô cây dược liệu: Giải pháp đột phá hiện nay

Thiết bị cần thiết cho phòng thí nghiệm 

Vật tư tiêu hao 

Để thực hiện một mẻ cấy 100 bình, bạn cần có:

• Agar kỹ thuật: 50 – 70g (tạo môi trường cho nuôi cấy)
• Dung dịch MS (Murashige & Skoog): 20 – 30 lít (cung cấp dinh dưỡng thiết yếu)
• Chai thủy tinh chuyên dụng: 100 chai (đựng mô nuôi cấy)
• Hóa chất khử trùng: Cồn 70%, HgCl₂ 0,1% để đảm bảo môi trường sạch
• Dụng cụ thí nghiệm: Pipet, que cấy, dao mổ, găng tay, khẩu trang, áo blouse

Quy trình khử trùng mẫu đạt chuẩn phòng thí nghiệm 

Quy trình khử trùng mẫu trong nuôi cấy mô khoai lang đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc loại bỏ các vi khuẩn gây hại, đảm bảo môi trường vô trùng để mô cấy phát triển khỏe mạnh. Dưới đây là các bước thực hiện chi tiết: 

Bước 1: Xử lý mẫu cấy ban đầu 

Trước khi tiến hành khử trùng, bạn cần lựa chọn mẫu nuôi cấy đạt chuẩn, có gen mạnh, không sâu bệnh để đảm bảo tỷ lệ sống cao. Cây mẹ phải được kiểm tra kỹ, không có các dấu hiệu sâu bệnh hoặc bị côn trùng gây hại. 

Tiến hành lựa chọn các phần đọt non ở cây mẹ có chiều dài từ 3 – 5cm khỏe mạnh, không nhiễm nấm, vi khuẩn hay virus. Những đọt non này cần có có khả năng sinh trưởng tốt, để hỗ trợ tốt cho quá trình nhân giống được. 

Sau khi chọn lựa, tiến hành cắt tỉa bớt lá thừa, chỉ giữ lại 2 – 3 mầm chồi để tối ưu hóa sự phát triển khi cấy. Việc loại bỏ lá thừa sẽ giúp giảm diện tích tiếp xúc với môi trường, hạn chế sự bốc hơi nước và tăng khả năng thích nghi của mẫu cấy trong giai đoạn đầu.

Bước 2: Khử trùng bề mặt 

Sau khi chuẩn bị mẫu cấy, bạn cần khử trùng mẫu để loại bỏ hẳn các bụi bẩn và các vi sinh vật gây hại. 

– Ngâm mẫu trong cồn 70 độ trong vòng 30 giây để diệt khuẩn và loại bỏ hết các vi sinh vật gây hại. 

– Tiếp tục xử lý mẫu cấy với HgCl2 0.1% trong 8 – 10 phút: Dung dịch thủy ngân clorua (HgCl₂) sẽ hỗ trợ tiêu diệt các vi sinh vật và nấm khó loại bỏ bằng cồn. Thời gian xử lý cần được kiểm soát chặt chẽ từ 8 – 10 phút để tránh gây hại cho mô cấy.

– Rửa sạch lại mẫu cấy bằng nước cất vô trùng: Sau khi xử lý bằng hóa chất, mẫu cấy sẽ được rửa lại bằng nước cất vô trùng để loại bỏ hoàn toàn dư lượng hóa chất. 

Công thức môi trường nhân nhanh chồi 

Sau khi tạo mẫu nuôi cấy khỏe mạnh, sạch bệnh, để tăng hệ số nhân chồi, mẫu cấy sẽ được chuyển sang môi trường dinh dưỡng, bổ sung các chất điều tiết sinh trưởng thuộc nhóm Auxin, cytokinin… kết hợp với các yếu tố nhiệt độ, ánh sáng phù hợp để đạt hệ số nhân cao nhất trong thời gian ngắn nhất mà vẫn đảm bảo được sức sống và bản chất di truyền của cây. 

>> Xem thêm: Nuôi cấy mô kiểng lá: Bí quyết thành công khi nuôi cấy

Môi trường MS phù hợp nhất với giống cây khoai lang để đạt tỷ lệ nhân chồi cao nhất đó là: 

• MS khoáng: 4.4gg/lit
• Saccarose: 30g/lit
• BAP: 1.5mg/lit

Phương pháp sàng lọc virus SPFMV bằng PCR

​Sweet Potato Feathery Mottle Virus (SPFMV) hay còn gọi là bệnh virus chân chim khoai lang là một trong những loại virus gây hại chính trên cây khoai lang, ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất và chất lượng của củ khoai lang khi thu hoạch. Để phát hiện và loại bỏ cây nhiễm SPFMV, kỹ thuật Phản ứng Chuỗi Polymerase (PCR) được áp dụng rộng rãi nhờ độ chính xác và tính đặc hiệu cao. 

Quy trình sàng lọc SPFMV bằng PCR bao gồm các bước chính sau:

– Thu thập mẫu: Lấy các mẫu lá của các chồi được tái sinh để làm mẫu phân tích và sàng lọc bệnh 

– Tách chiết RNA từ mẫu lá: Sử dụng hóa chất Trizol để tách RNA từ mẫu lá. RNA thu được cần đảm bảo độ tinh khiết và không bị phân hủy để đảm bảo tính chính xác của phản ứng RT-PCR.

– Khuếch đại gen đặc hiệu bằng primer SPF-F/R: Sau khi thu được chỉ số RNA, phản ứng RT-PCR được thực hiện bằng cách sử dụng cặp mồi đặc hiệu cho SPFMV, thường được ký hiệu là SPF-F và SPF-R. Phản ứng này cho phép chuyển đổi RNA thành DNA đặc hiệu có kích thước khoảng 700 bp nếu mẫu nhiễm SPFMV.

– Điện di trên gel agarose 1.5%: Sản phẩm PCR sau khi khuếch đại sẽ tiếp tục được phân tích bằng phương pháp điện di trên gel agarose nồng độ 1,5%. Quá trình này sẽ xác định được mẫu thử có dương tính với virus SPFMV hay không? 

Trên đây là những chia sẻ chi tiết về quy trình nuôi cấy mô khoai lang và những lưu ý khi nuôi cấy mô mẫu cây này. Để cập nhật các báo cáo chuyên sâu về công nghệ nuôi cấy mô khoai lang hiệu quả, vui lòng liên hệ với Visitech qua: 

Điện thoại: 0919112141/ 0916072323
Email: info@visitech.vn
Fanpage: Visitech
Trụ sở: 730/1/2/7C Hương Lộ 2, Phường Bình Trị Đông A, Quận Bình Tân, Tp.HCM